मावळमध्ये वनविभाग व सह्याद्री देवराई फाउंडेशनचा उपक्रम
देशी वृक्ष लागवडीसाठी गहुंजे येथे प्रायोगिक प्रकल्प सुरू
गहुंजे : मावळ तालुक्यातील गहुंजे येथील वनक्षेत्रात देशी वृक्ष लागवडीचा अभिनव उपक्रम सुरू होणार आहे. महाराष्ट्राच्या पश्चिम घाटातील जैवविविधता जोपासण्यासाठी वनविभागाने सह्याद्री देवराई फाउंडेशन (अभिनेते सयाजी शिंदे यांच्या अध्यक्षतेखाली कार्यरत) या संस्थेसोबत करार केला आहे.
या कराराअंतर्गत सुरुवातीला गहुंजे येथील वन प्रतिबंधित क्षेत्र क्रमांक ९१ आणि ९४ मधील दोन हेक्टर जागेत विदेशी झाडे काढून त्यांच्या जागी देशी वृक्षांची लागवड करण्यात येणार आहे. पायलट प्रोजेक्ट म्हणून ग्लिरिसीडिया, सुबाभूळ यांसारख्या सुमारे दोन हजार विदेशी झाडांची तोड होणार आहे. त्याऐवजी पिंपळ, वड, उंबर, कडुलिंब, जांभूळ, आंबा अशा उपयुक्त देशी वृक्षांचे रोपण केले जाणार आहे.
या प्रकल्पाचे विशेष वैशिष्ट्य म्हणजे सह्याद्री देवराई फाउंडेशन पुढील पाच वर्षे लावलेल्या वृक्षांचे संगोपन करणार आहे. त्यामुळे “लागवड करून विसरणे” ही पद्धत न अवलंबता प्रत्यक्ष निगा राखण्यावर भर दिला जाणार आहे.
फायदे : देशी वृक्ष लागवडीचे परिणाम
या उपक्रमामुळे पुढील सकारात्मक परिणाम अपेक्षित आहेत :
पर्यावरण संतुलन राखले जाईल
जमिनीची धूप कमी होईल
हवेतील प्रदूषण शोषण्याची क्षमता वाढेल
स्थानिक जैवविविधतेला चालना मिळेल
पक्षी व प्राण्यांना नैसर्गिक अधिवास उपलब्ध होईल
भूजलपातळी सुधारेल
वनविभागाची भूमिका
वडगाव मावळचे वनपरिक्षेत्र अधिकारी प्रकाश शिंदे यांनी सांगितले की, “गहुंजे डोंगर परिसरातील विदेशी प्रजातीची झाडे काढून देशी वृक्ष लागवडीचे काम सुरू आहे. पुढील एक महिन्यात हे काम पूर्ण होईल. पश्चिम घाटातील मावळ फॉरेस्ट डिव्हिजनमध्ये जैवविविधता टिकवण्यासाठी हा उपक्रम महत्त्वाचा ठरेल.”
पुढील दिशा
गहुंजे येथील एकूण १३२ हेक्टर वनक्षेत्रापैकी सुरुवातीला दोन हेक्टरवर हा प्रकल्प प्रायोगिक तत्वावर राबवला जात आहे. स्थानिक आमदार सुनील शेळके यांच्या माध्यमातून या उपक्रमाला चालना मिळाली असून ऑक्टोबरच्या दुसऱ्या आठवड्यापर्यंत वृक्ष लागवड पूर्ण केली जाईल.
वनविभाग आणि सह्याद्री देवराई फाउंडेशनचा हा संयुक्त प्रयत्न जैवविविधतेच्या संरक्षणासोबतच पर्यावरण संतुलन राखण्याच्या दृष्टीने आदर्श ठरणार आहे.
प्रतिनिधी : गणेश नामदेव भेगडे 📞 9921807011
